[ powrót ]

CHARAKTERYSTYKA

Wieloroczna drobna trawiana roślina. Kłącze prawie poziome, krótke, bardzo i nieruwnie zgrubiałe, zdrewniałe, różowo rude, 2 – 7 cm długośći, 1 – 3 cm grubośći, ma wiele cienkich korzeni są kilku łodyg, 15 – 35 cm wysokośći, na wierzchu rozgałęzione, podnoszące się lub pionowe, owłosione. Liśćie fundamentowe są długoogonnymi, trzechskrawkowymi lub pięcioskrawkowymi, liśćie łodygowe są trzech skrawkowe, bezogonne, mają 2 wielkie przylistki. Listki klinowo podłużne, pokryte przytulonymi włoskami. Kwiaty jednopłciowe, około 10 mm średnicy, na cienkich, długich ogonkach. 4 lub 5 żółtych płatków. Owoc – niełupka 1,6 – 2 mm długośći. Owoce dojrzewają w czerwcu lub lipcu.

KWITNIĘCIE

Kwitnie w czerwcu - sierpniu.

ROZPOWSZECHNIENIE SIĘ

Rośnie w Europie i w Azji. Obficie rozpowszechniony na Litwie. Rośnie w torfowiskach, we wilgotnych łąkach, pastwiskach, krzakach, lasach, w skrajach lasów i poręb. 

SUROWIEC

Kłącze kopane jesenią (we wrześniu i pażdzierniku) lub wiosną ( w kwietniu i maju), przed odrosnięciem. Po wykopaniu trzeba zmyć ziemię, usunąć dodatkowe korzeni. Wysuszywane w dobrze wentylowanym pomieszczeniu lub suszarce. Powierzchnia suchych kłączy muśi pozostać ciemno rudą, wnętrze równe lub trochę łykowe, różowo rude, bez zapachu, mocne ściągnie usta.

ZWIĄZKI CHEMICZNE

Kłącze posiada 15 - 30% garbników, których podstawą jest kondensowane taniny. Też posiada kwasy elagowy i chinowy, tormentozyd (trzyterpeniowy saponin, rozpadający się do tormentola sapogenicznego), wosk, smołę, krochmal, chinon.

DZIAŁANIE

Pięciornik śćiągnie, powstrzyma biegunkę, krwawienie, polepsza działanie żołądka, zmniejsza zapalenie, dla tego używany dla powstrzymania biegunki i krwawienia. Leczy choroby przewodu pokarmowego (enteryt, enterokolyt, dispepsję), zapalenie ust (stomatyt), wrzód żołądka, dwunastnicy, ze strony zewnętrznej leczy opalenia, egzemy i inne choroby skóry.