[ powrót ]

CHARAKTERYSTYKA

Wieloroczna trawiana roślina, wyrastająca do 2 m. Łodyga pionowa, nierozgałęziona lub rozgałęziona tylko na wierzchołku, cylindrowa, próźna, brodawkawa, wybrużdżona, w dolnej częśći czasami owłosiona, zielona lub ciemno czerwona. Kłącze pionowe, 2 cm grubośći, 2 – 4 cm długośći, z wieloma białawymi lub brązowawymi nicianymi soczystymi korzeniami do 25 cm długośći. Liśćie nieparzyste, pierzaste, z trochę większym liśćiem na wierzchołku. Liśćie rozetowe długoogonowe, łodygowe – krótkoogonowe lub bezogonowe. Liśćie jajokształtne, lancetowe liniowe, na wierzchołku czasamo trujkątne, zębastym lub prostym skrajem. Kwiaty pachnące, dwupłciowe, drobne, białe lub różawe w kwiatostanach miotełkowych. 5 płatków, nierówne, podstawami zrosnięte w rurkę. Kieliszek niewyraźny, przy dojrzewaniu owoca on stanowi się większy. 3 pręciki, pylniki rude. Słupek jedny, znamie trójkątne. Owoc – jasno rudy, podłużny, niełupka. 1000 niełupek ważą około 0,3 – 0,6 g.

KWITNIECIE

Kwitnie w czerwcu - sierpniu.

ROZPOWSZECHNIENIE SIE

Rośnie w Europie, w Azji i Ameryce północnej w lasach, w krzakach nadbrzieżnych, we wilgotnych łąkach.

SUROWIEC

Używane kłącz z korzeniami. Kopane późną jesenią (najlepszy czas – połowa wrzesznia).Oczyszczone i umyte przez 1 – 2 dnia powiędniane na powietrzu w cieniu. Za tem suszone w ciepłym pomieszczeniu lub suszarce, w nie wyższej temperaturze 35 - 40ºC. Wysuszony surowiec – kłącza z wielką ilośćią korzeni. Kolor – jasno rudy do ciemno rudego, a po przełamaniu – białawy. Zapach mocny, specyficzny.

ZWIĄZKI CHEMICZNE

Kłącza posiadają 0,5 - 2% olejku lotnego. Podstawowa część olejku lotnego – bornilizowalerianat. Też są kwas izowalerianowy, borneol, l – mirtenol(bicykliczny alkohol monoterpenynowy), monoterpeny bicykliczne, kamfen i α pinen, monocykliczne terpeny l – limonen i d – terpineol, walepotriaty, alkaloidy walerin i chatinin, glikozyd waleryd, materiały kwasne, kwasy organiczne.

DZIAŁANIE

Używany jako środek uspokający i przeciwspazmowy, zwłaszcza przy zdenerwowaniu, przy neurozie serdca i naczyń krwionośnych, w czasie których pojawiają się spazmy koronarne naczyń krwionośnych i bicie serdca staje się częstcze.